Dünyada Doğalgaz

Eski Sovyet Coğrafyasında gerçekleşen doğal gaz ticareti göz ardı edildiğinde, küresel doğal

gaz  ticareti  2009’da  %2,1  azalmıştır.  Boru  hatları  ile  yapılan  doğal  gaz  ticaretinde  %5,8 azalma LNG ticaretinde ise %7,6 artış olmuştur. Katar’ın ihracat artışı ve Rusya’nın bir LNG ihracatçısı olarak sektörde yer alması  ile LNG  ticareti doğal gaz  ticaretinin %30,5’ini kapsar hale gelmiştir. 

Doğal gaz ticaretindeki düşüş ile Rusya’dan Avrupa’ya ve Kanada’dan ABD’ye ihraç edilen

Doğal gaz miktarı da azalmıştır.

Doğal Gaz Tüketimi 

2009  yılında  Orta  Doğu  ve  Asya  Pasifik  ülkeleri  dışında  Dünya  doğal  gaz  tüketiminde

%2,1’lik  bir  düşüş  yaşanmıştır. Orta Doğu  ve Asya-Pasifik’te  (özellikle Çin’de)  ise  önemli

miktarda tüketim artışı gerçekleşmiştir.

OECD  ülkelerinde  2009  yılı  doğal  gaz  tüketimi  2008  yılına  oranla %3,1  azalmış  ve  1,44trilyon m3 olarak  gerçekleşmiştir. Yaşanan bu  düşüş,  1982’den  itibaren  en  ciddi  düşüştür.

OECD ülkeleri arasında doğal gaz  tüketiminde  ilk sırada, 2008 yılında da olduğu gibi, ABD

yer almış, doğal gaz  tüketiminin %1,5 oranında düşmesine  rağmen ABD en  fazla doğal gaz

tüketen ülke olmuştur. Rusya’da da geçen yıla göre %6,1’lik bir düşüş ile 389,7 milyar m3’

lük bir doğal gaz tüketimi gerçekleşmiştir. 

Doğal Gaz Rezervi

2008 yılında 185,3  trilyon m3 olan dünya doğal gaz  rezerv miktarı, 2009 yılında bir miktar

artarak  187,5  trilyon m3  olarak  gerçekleşmiştir. Dünya doğal gaz  rezervinin mevcut  üretim düzeyi ile 62,8 yıllık bir ömrü bulunmaktadır. Dünya doğal gaz rezerv kaynakları genel olarak Orta Doğu’da, Avrupa ve Avrasya ülkelerinde bulunmaktadır.

2009   yılında  44,4  trilyon  m3 ’lük  ispatlanmış  rezerv  miktarı  ile  ilk  sırada  yer  alan Rusya Federasyonu’nu 29,6 trilyon m3 ile İran, 25,5 trilyon m3 ile Katar izlemektedir.  

Doğal Gaz Rezerv Ömrü 

Doğal  gaz  talebinin  azalması  2009  yılı  doğal  gaz  üretiminde  düşüşe  neden  olmuştur.  Bu nedenle  2008  yılında  60,4  yıl  olan  rezerv  ömrü  ciddi  bir  rezerv  artışı  olmadığı  halde  2009 yılında 62,8 yıla yükselmiştir.   

Doğal Gaz Üretimi

Doğal gaz üretiminde tarihte  ilk kez düşüş kaydedilmiştir. Rusya’da  (%12,1) ve Avrupa’nın

birçok ülkesinde yaşanan üretim düşüşü,  ekonomik krizin ve küresel ısınmanın etkisi  ile

talebin düşmesi ve rekabetçi fiyatlara sahip olan LNG üretiminin artmasından

Kaynaklanmıştır.  ABD,  unconventional gaz üretimde devam eden yükseliş ile  son  üç  yıl

boyunca dünyanın en yüksek üretim artış oranını gerçekleştirmiştir. 

Asya Pasifik ve Orta Doğu’da  (özellikle İran, Katar, Hindistan ve Çin’de) doğal gaz üretim

Artışı görülmüştür.  

Doğal Gaz Depolama   

Dünya’nın 2000 yılında 328 milyar m3 olan yeraltı doğal gaz depolama hacminin,  2030

yılında 684 milyar m3 olması beklenmektedir. Bu artışın %80’inden fazlası Kuzey Amerika,

Avrupa  ve  geçiş  dönemindeki  ülkelerce  gerçekleştirilecektir.  Doğal  gaz  piyasalarının

liberalleşmesi  ile  doğal  gazın  kısa  dönemdeki  ticaretinin  ve  buna  bağlı  olarak  doğal  gaz depolama  talebinin  artması  beklenmektedir. Doğal  gaz  tüketimi  yüksek  olan Çin  ve  ihracat miktarı  yüksek  olan  İran  gibi  ülkeler  de  bu  durumun  farkına  vararak,  doğal  gaz  depolama tesisleri inşa etmeye başlamışlardır.

Doğal Gaz Fiyatları 

2009 başında $3,8 civarında olan doğal gaz fiyatları 2009  yılı  boyunca  dalgalı  bir  seyir  izlemiş,  yaz  aylarında  daha  fazla düşerek Eylül 2009’da 2,98 $’lık  fiyat  ile yılın en düşük  rakamlarına ulaşmıştır. Ocak 2010 tarihinde 5,84 $ civarına yükselen doğal gaz fiyatları Şubat ayında yeniden düşüşe geçmiş ve Mayıs ayında 4,15  $/milyar  BTU  olarak  gerçekleşmiştir.  Bu  düşük  fiyat  trendinde Yunanistan’daki borç krizinin muhtemel etkilerine dair endişelerin yanısıra, Avrupa ve Kuzey Amerika’nın doğal gaz yerine kömür kullanımına ağırlık vermesi,   daha düşük satış  fiyatına sahip LNG üretiminin artması ve küresel ısınma da etkili olmuştur.

Doğal Gaz Sektöründe 2010 Yılında Karşılaşılması Muhtemel Sorunlar

Her  ne  kadar  ekonomik  krizin  enerji  piyasasına  etkisi  sürse  de  2009  ile karşılaştırıldığında 2010 yılında sektörde düzelme eğilimi beklenmektedir.

Doğal gaz sektörü genel ekonomik eğilimlerden etkilenmekte ve mevcut ekonomik yapı içinde de krizler,  dalgalanmalar söz konusu olabilmektedir. Dolayısıyla sektör için en ciddi sorun genişleme dalgasının sürekli olacağına inanarak  - riskleri göz ardı ederek  - uzun dönemli yatırımlar yapmak,  finansman konusundaki ihtiyacı uzun dönemli krediler ile karşılamaya çalışmak ve piyasalara aşırı güvenmek olacaktır.  

Sonuç olarak Doğal gaz sektörü küresel ekonominin toparlanma sürecine girmesi ile

birlikte yeniden canlanacaktır. 2010 yılı  için ciddi bir  risk unsuru bulunmamakla birlikte en

önemli sorun genişleme dalgasının bir gün sona ereceğinin unutulması ile ortaya çıkacaktır.